EAED4209 การให้การศึกษาผู้ปกครองเด็กปฐมวัย

บันทึกครั้งที่ 7

วันพฤหัสบดีที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2562

เวลา 08.30 - 11.30 น.

ความรู้ที่ได้รับ

บทที่ 5 รูปแบบการให้ความรู้ผู้ปกครองในสถานศึกษา

คำศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับเนื้อหา

• Weekly news ข่าวสารประจำสัปดาห์

• Newsletter จดหมายข่าว

• Bulletin board ป้ายนิเทศ

• Conversation การสนทนา

• Exhibition นิทรรศการ

• Parent Guide คู่มือผู้ปกครอง

• Meeting การประชุม

• booklet จุลสาร

• Parents Corner มุมผู้ปกครอง

• Parent library ห้องสมุดผู้ปกครอง

รูปแบบการให้ความรู้ผู้ปกครองระดับชั้นเรียน

ข่าวสารประจำสัปดาห์

เป็นข้อมูลข่าวสารที่ส่งไปถึงผู้ปกครองเพื่อให้ความรู้เกี่ยวกับกิจกรรมของเด็กที่โรงเรียนและแนวทางการส่งเสริมการเรียนรู้ให้แก่เด็กที่บ้านเพื่อให้ผู้ปกครองเข้าใจและร่วมกันพัฒนาเด็กไปในทิศทางเดียวกัน ข้อมูลประจำสัปดาห์ประกอบไปด้วย

- รายละเอียดของสาระการเรียนรู้ ประสบการณ์และกิจกรรมที่สถานศึกษาวางแผนไว้ประจำสัปดาห์

- พัฒนาการและการเรียนรู้ที่เด็กได้รับจากการปฏิบัติกิจกรรม

- กิจกรรมครอบครัว เป็นกิจกรรมที่พ่อแม่ ร่วมทำกับเด็กโดยในข่าวสารจะเสนอแนะกิจกรรมต่างๆ เช่น ประดิษฐ์ของเล่นสำหรับเด็ก เกม วาดภาพระบายสี เพลงคำคล้องจอง ปริศนาคำทาย ฯลฯ

- เรื่องน่ารู้สำหรับผู้ปกครอง เป็นการให้ข้อมูลความรู้เพื่อนำไปอบรมเลี้ยงดู ส่งเสริมพัฒนาการเด็กหรือแก้ไขปัญหาพฤติกรรมเด็ก

- ข้อเสนอแนะของผู้ปกครอง เป็นการให้ผู้ปกครองแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับเรื่องต่างๆ เพื่อเป็นข้อมูลในการสนับสนุนและพัฒนาเด็กให้ดียิ่งขึ้น

จดหมายข่าวและกิจกรรม

เป็นการนำเสนอความรู้ให้แก่ผู้ปกครอง ในชั้นเรียนให้รับรู้ถึงข่าวสารและกิจกรรมที่น่าสนใจและเป็นประโยชน์ในการพัฒนาเด็ก โดยจัดส่งให้ผู้ปกครองในทุกสัปดาห์หรือตามความเหมาะสมอย่างสม่ำเสมอ สิ่งที่นำเสนอในจดหมายข่าวและกิจกรรมอาจจะเป็นข้อมูลเกี่ยวกับเรื่องดังนี้

- ข้อมูลที่น่าสนใจเกี่ยวกับเด็กและผู้ปกครอง

- กิจกรรมส่งเสริมพัฒนาการสำหรับผู้ปกครอง เช่น นิทาน ศิลปะ ภาษา ฯลฯ

- ความรู้สำหรับผู้ปกครอง ฯลฯ

โครงการ พัฒนาความคิดสร้างสรรค์ในเด็กไทย

ดำเนินงานโดยสำนักสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต เป็นโครงการที่มุ่งเร่งพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ให้กับเด็กและเยาวชนไทย โดยผลักดันให้ครอบครัวมีส่วนร่วมที่สำคัญ ด้วยการจัดทำชุดองค์ความรู้และเทคโนโลยีเพื่อพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ในเด็กและเยาวชนไทย เพื่อให้พ่อแม่ผู้ปกครองสามารถนำไปปฏิบัติใช้ได้จริง ประกอบด้วย

- แบบสังเกตความคิดสร้างสรรค์ในเด็กสำหรับพ่อแม่

- คู่มือความรู้และการจัดกิจกรรมพัฒนาความคิดสร้างสรรค์

- หลักสูตรการเลี้ยงลูกให้มีความคิดสร้างสรรค์

- ซีดีการเรียนรู้ด้วยตนเองเรื่อง “การเลี้ยงลูกให้มีความคิดสร้างสรรค์”

- จัดอบรมพ่อแม่ผู้ปกครองเรื่อง “การเลี้ยงลูกให้มีความคิดสร้างสรรค์”

ป้ายนิเทศให้ความรู้ผู้ปกครอง

จัดเพื่อให้ความรู้แก่ผู้ปกครองอีกรูปแบบหนึ่ง ซึ่งสามารถจัดได้บริเวณหน้าชั้นเรียนของทุกห้องเรียน โดยนำข้อมูลความรู้ที่จำเป็นสำหรับผู้ปกครอง จากแหล่งข้อมูลที่หลากหลาย เช่น

- ข้อมูลจากนิตยสาร หนังสือพิมพ์ วารสาร

- เกร็ดความรู้หรือสาระน่ารู้สำหรับผู้ปกครอง

- ภาพถ่ายกิจกรรมในชั้นเรียน

- ผลงานแห่งความภาคภูมิใจ

- กิจกรรมในโอกาสพิเศษ เช่น ทัศนศึกษา การแสดงในวันปีใหม่ ฯลฯ

การสนทนา

การสนาเป็นรูปแบบการให้ความรู้ผู้ปกครองที่เข้าถึงและตรงมากที่สุด การสนทนาเป็นแนวทางหนึ่งของการสร้างสายสัมพันธ์ที่ดีเพื่อผู้ปกครอง และช่วยในการให้ความรู้ผู้ปกครองเป็นไปได้อย่างราบรื่น โดยมีวัตถุประสงค์ในการสนทนาดังนี้

- เพื่อให้ครูและผู้ปกครองได้มีโอกาสพบปะพูดคุยและแลกเปลี่ยนความรู้เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาเด็ก

- เพื่อให้ผู้ปกครองเข้าใจถึงแนวทางการดำเนินงานของโรงเรียน

- เพื่อให้ครูและผู้ปกครองได้แลกเปลี่ยนข้อมูลเกี่ยวกับพฤติกรรมเด็กขณะที่อยู่ที่โรงเรียนและที่บ้าน

รูปแบบการให้ความรู้ผู้ปกครองระดับสถานศึกษา

ป้ายนิเทศ

ป้ายนิเทศในลักษณะนี้เป็นป้ายที่จัดเพื่อให้ความรู้และข้อมูลข่าวสารแก่ผู้ปกครองทั้งสถานศึกษา ลักษณะของป้ายประกอบด้วย ภาพ ตัวอักษร ของจริง แผนภูมิ สถิติ ฯลฯ ป้ายนิเทศจะให้ข้อมูลเกี่ยวกับเรื่องต่างๆ ดังนี้

- ข้อมูลการดำเนินงานของโรงเรียน เช่น ปรัชญา นโยบาย วัตถุประสงค์ ฯลฯ

- ข่าวสารประจำวันจากหนังสือพิมพ์ นิตยสาร วารสาร ฯลฯ

- ข่าวของสถานศึกษา เช่น การประชุม สัมมนา กิจกรรมต่างๆ

- ประกาศต่างๆ ของทางโรงเรียน เช่น วันหยุด นัดประชุมฯลฯ

- ข่าวสารบริการต่างๆ เช่น แนะนำสถานศึกษา ข้อมูลกิจกรรมของเด็ก

- กิจกรรมของสถานศึกษา เช่น กิจกรรมวันครู วันพ่อ วันแม่ ฯลฯ

- ป้ายสำหรับผู้ปกครองในการแสดงความคิดเห็น

โครงการการให้ความรู้ผู้ปกครองดังกล่าวเป็นรูปแบบของการพัฒนาศักยภาพของผู้ปกครองให้มีความรู้ความเข้าใจและปฏิบัติหน้าที่ในการอบรมเลี้ยงดู และส่งเสริมพัฒนาการตลอดจนการจัดการศึกษาให้แก่เด็ก

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ ได้จัดทำแผนงานพัฒนาพ่อแม่ ผู้ปกครอง สมาชิกในครอบครัวและผู้ที่เตรียมตัวเป็นพ่อแม่ ดังนี้

- สถานศึกษา หน่วยงานที่เกี่ยวข้องช่วยกันรณรงค์เพื่อสร้างจิตสำนึกให้แก่ประชาชนทั่วไปให้ตระหนักถึงการมีส่วนร่วมในการพัฒนาเด็กปฐมวัย

- จัดบริการเสริมความรู้ ความเข้าใจ ฝึกทักษะให้พ่อแม่ ครอบครัว คู่สมรสมีความเข้าใจในวิธีเลี้ยงดูเด็ก

- ส่งเสริมให้องค์กรของรัฐ เอกชน ท้องถิ่นจัดฝึกอบรมให้แก่พ่อแม่ คู่สมรสใหม่และผู้ปกครอง

- สนับสนุนโครงการต่างๆ ที่มีจุดมุ่งหมายในการพัฒนาเด็กปฐมวัย

- จัดให้มีวิธีการประเมินผลการพัฒนาเด็กปฐมวัยโดยพ่อแม่ ผู้ปกครอง

นิทรรศการ

เป็นรูปแบบที่เผยแพร่ข้อมูลข่าวสาร ประชาสัมพันธ์กิจกรรมของสถานศึกษาให้แก่ผู้ปกครองได้อย่างกว้างขวางรูปแบบหนึ่งด้วยการใช่สื่อหรืออุปกรณ์หลายชนิดในการถ่ายทอดและเผยแพร่ความรู้ ข้อมูลข่าวสารเช่น ภาพเขียน ภาพถ่าย สถิติ หุ่น ผลงานเด็ก ภาพยนตร์ วีดีโอและซีดีซึ่งมีรูปแบบของนิทรรศการที่สามารถจัดได้ในสถานศึกษาดังนี้

- นิทรรศการเพื่อการประชาสัมพันธ์

- นิทรรศการเพื่อให้ความรู้

- นิทรรศการเพื่อความบันเทิง

มุมผู้ปกครอง

เป็นบริเวณที่สถานศึกษาจัดให้บริการแก่ผู้ปกครองในระหว่างการเยี่ยมชมโรงเรียน การรอรับ-ส่งเด็ก หรือพบปะสังสรรค์ระหว่างผู้ปกครองหรือครู เป้าหมายสำคัญของการจัดมุมผู้ปกครองคือ

- เพื่อให้ผู้ปกครองได้ใช้เวลาว่างระหว่างการรอรับ-ส่งเด็ก ให้เกิดประโยชน์ด้วยการอ่านหนังสือ ฯลฯ

- เป็นบริเวณที่ให้ผู้ปกครองได้สนทนาแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและประสบการณ์ระหว่างผู้ปกครองด้วยกัน

- เพื่อผู้ปกครองและเด็กได้ทำกิจกรรมร่วมกันตามความเหมาะสมในระยะเวลาสั้นๆ เช่น อ่านหนังสือ ดูภาพกิจกรรมของเด็ก ชมผลงานเด็ก ฯลฯ

การประชุม

เป็นกิจกรรมหลักของสถานศึกษาที่สามารถใช้เผยแพร่ข้อมูลข่าวสารหรือให้ความรู้แก่ผู้ปกครองได้ดีที่สุด ซึ่งจะช่วยให้การดำเนินงานของถานศึกษาบรรลุวัตถุประสงค์ตามเป้าหมาย จุดประสงค์ของการจัดประชุมผู้ปกครองมีดังนี้

- เพื่อแถลงนโยบายการจัดการศึกษาของสถานศึกษา

- แลกเปลี่ยนทัศนคติระหว่าสถานศึกษากับผู้ปกครอง

- แจ้งข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับการดำเนินงาน

- ประสานงานและทำความเข้าใจกับผู้ปกครอง

- สร้างความสามัคคีระหว่างผู้ปกครองกับครู

- พัฒนาความรู้ความเข้าใจกับผู้ปกครองเกี่ยวกับการอบรมเลี้ยงดูเด็ก การจัดการศึกษา ฯลฯ

จุลสาร

เป็นลักษณะของสิ่งพิมพ์ เพื่อเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารในทุกๆ ด้าน ให้แก่ผู้ปกครองได้รับทราบความเคลื่อนไหวและเพื่อประชาสัมพันธ์ เนื้อหาในจุลสารจะประกอบไปด้วย 4 ส่วน คือ ส่วนของบรรณาธิการ เรื่องราวของเด็กๆ บทความรู้ และเบ็ดเตล็ด การจัดทำจุลสารเพื่อให้มีความน่าสนใจ โดยพิจารณาดังนี้

- เนื้อหาความรู้ที่นำเสนอ - จัดทำรูปเล่มให้น่าสนใจ

- ภาพประกอบมีสีสันสวยงาม - ภาษาไม่ควรจะเป็นวิชาการมากเกินไป

- ควรมีคอลัมน์สำหรับผู้ปกครอง

คู่มือผู้ปกครอง

เป็นเอกสารที่ให้ความรู้ผู้ปกครองได้รับทราบข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับสถานศึกษา โดยจัดพิมพ์เป็นรูปเล่มเหมือนหนังสือทั่วไป ข้อมูลในคู่มือผู้ปกครองประกอบไปด้วย

- ปรัชญาและเป้าหมายของสถานศึกษา

- หลักสูตรและการจัดประสบการณ์

- บุคลากรเพื่อแสดงให้เห็นถึงความรู้ความสามารถ

- อาคาร สถานที่ สภาพแวดล้อม

- การจัดบริการและสวัสดิการต่างๆ

- กฎ ระเบียบ และแนวปฏิบัติ สำหรับผู้ปกครองได้ทราบโดยทั่วกัน

- การวัดและประเมินผล

ระบบอินเทอร์เน็ต

เป็นเครื่องมือในการสื่อสาร เวทีแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ใช้เพื่อการเรียนการสอน และเวิลด์ไวด์เวป (WWW.) การใช้อินเทอร์เน็ตในการให้ความรู้ผู้ปกครองนับเป็นบริการด้านหนึ่งที่สถานศึกษาสามารถจัดทำในรูปแบบ เวิลด์ไวด์เวป บริการให้ความรู้ผู้ปกครองผ่านระบบอินเทอร์เน็ตที่สถานศึกษาบรรจุลงในเว็บไซด์ สามารถให้ความรู้และข้อมูลเกี่ยวกับ

- ข้อมูลเกี่ยวกับสถานศึกษา - เครือข่ายสถานศึกษาที่เกี่ยวข้อง

- สาระความรู้ที่เป็นประโยชน์สำหรับเด็ก

- กิจกรรมสำหรับผู้ปกครองและเด็ก

- กิจกรรมแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ข่าวสาร ข้อมูล

- คำถามของผู้ปกครอง

สรุป

รูปแบบในการให้ความรู้ผู้ปกครองดังกล่าว สถานศึกษาสามารถจัดให้บริการแก่ผู้ปกครอง โดยมีข้อคิดที่สำคัญคือการคิดหาสื่อและช่องทางที่จะทำให้ความรู้ต่างๆ

คำถามท้ายบท

1. รูปแบบการให้ความรู้ผู้ปกครองระดับชั้นเรียน ครูประจำชั้นควรพิจารณาในการเลือกใช้รูปแบบใดบ้าง จงอธิบายพร้อมยกตัวอย่าง

ตอบ ข่าวสารประจำสัปดาห์ และป้ายนิเทศน์ ผู้ปกครองจะได้ทราบหน่วยการเรียนรู้ว่าสัปดาห์นี้เด็กเรียนเรื่องอะไร และจะได้ช่วยไปส่งเสริมที่โดยการตั้งคำถาม ถามเกี่ยวกับสิ่งที่ครูสอนเป็นการทบทวน และจะได้มราบพัฒนาการของลูตัวเองว่าเป็นอย่างไร และยังได้เห็นผลงานของเด้กๆจากป้ายนิเทศได้เห็นพัฒนาการในแต่ละผลงาน

2. รูปแบบการให้ความรู้ผู้ปกครองระดับสถานศึกษามีรูปแบบใดบ้าง จงอธิบายพร้อมยกตัวอย่าง

ตอบ ป้ายนิเทศ

- ข้อมูลการดำเนินงานของโรงเรียน เช่น ปรัชญา นโยบาย วัตถุประสงค์ ฯลฯ

- ข่าวสารประจำวันจากหนังสือพิมพ์ นิตยสาร วารสาร ฯลฯ

- ข่าวของสถานศึกษา เช่น การประชุม สัมมนา กิจกรรมต่างๆ

- ประกาศต่างๆ ของทางโรงเรียน เช่น วันหยุด นัดประชุมฯลฯ

- ข่าวสารบริการต่างๆ เช่น แนะนำสถานศึกษา ข้อมูลกิจกรรมของเด็ก

- กิจกรรมของสถานศึกษา เช่น กิจกรรมวันครู วันพ่อ วันแม่ ฯลฯ

- ป้ายสำหรับผู้ปกครองในการแสดงความคิดเห็น

- สนับสนุนโครงการต่างๆ ที่มีจุดมุ่งหมายในการพัฒนาเด็กปฐมวัย

- จัดให้มีวิธีการประเมินผลการพัฒนาเด็กปฐมวัยโดยพ่อแม่ ผู้ปกครอง

นิทรรศการ

- นิทรรศการเพื่อการประชาสัมพันธ์

- นิทรรศการเพื่อให้ความรู้

- นิทรรศการเพื่อความบันเทิง

มุมผู้ปกครอง

การประชุม

- เพื่อแถลงนโยบายการจัดการศึกษาของสถานศึกษา

- แลกเปลี่ยนทัศนคติระหว่าสถานศึกษากับผู้ปกครอง

- แจ้งข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับการดำเนินงาน

- ประสานงานและทำความเข้าใจกับผู้ปกครอง

- สร้างความสามัคคีระหว่างผู้ปกครองกับครู

จุลสาร

- เนื้อหาความรู้ที่นำเสนอ - จัดทำรูปเล่มให้น่าสนใจ

- ภาพประกอบมีสีสันสวยงาม - ภาษาไม่ควรจะเป็นวิชาการมากเกินไป

- ควรมีคอลัมน์สำหรับผู้ปกครอง

คู่มือผู้ปกครอง

- ปรัชญาและเป้าหมายของสถานศึกษา

- หลักสูตรและการจัดประสบการณ์

- บุคลากรเพื่อแสดงให้เห็นถึงความรู้ความสามารถ

- อาคาร สถานที่ สภาพแวดล้อม

- การจัดบริการและสวัสดิการต่างๆ

- กฎ ระเบียบ และแนวปฏิบัติ สำหรับผู้ปกครองได้ทราบโดยทั่วกัน

- การวัดและประเมินผล

ระบบอินเทอร์เน็ต

- ข้อมูลเกี่ยวกับสถานศึกษา - เครือข่ายสถานศึกษาที่เกี่ยวข้อง

- สาระความรู้ที่เป็นประโยชน์สำหรับเด็ก

- กิจกรรมสำหรับผู้ปกครองและเด็ก

- กิจกรรมแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ข่าวสาร ข้อมูล

- คำถามของผู้ปกครอง

3. นักศึกษามีวิธีการหรือแนวทางแก้ปัญหาผู้ปกครองที่ไม่ให้ความร่วมมือในการเข้าร่วมโครงการหรือกิจกรรมให้ความรู้ผู้ปกครอง จงอธิบาย

ตอบ การสทนาแบบตัวต่อตัว เพื่อบอกถึงข้อดีของการเข้าร่วมโครงการว่ามีประโยชน์ต่อผู้ปกครองและเด็กอย่างไรบ้าง โดยการพูดจูงใจ ให้ผู้ปกครองเปิดใจในการเข้าร่วมโครงการ

4. การจัดกิจกรรมการให้ความรู้ผู้ปกครองมีความสำคัญและจำเป็นอย่างไร จงอธิบาย

ตอบ ทำให้ผู้ปกครองมีความรู้ ในการพัฒนาการเด็ก ใช้ในการสังเกตเด็กว่ามีพัฒนาการที่ตรงตามวัยหรือไม่ เข้าใจการทำงานของครูและร่วมมืิกันในการช่วยเสริมสร้างพัฒนาการ

5. รูปแบบการให้ความรู้ผู้ปกครองที่มีประสิทธิภาพ มีลักษณะของรูปแบบอย่างไร จงอธิบายพร้อมแสดงความคิดเห็น

ตอบ ทุกรูปแบบมีประสิทธิภาพเท่าเทียมกัน อยู่ที่การนำเสนอและความน่าสนใจ และจะมีประสิทธิภาพมากเมื่อนำรูปแบบนั้นๆมาจัดทำแล้วผู้ปกครองสามารถนำไปใช้ได้จริง